Fuel Supply Crisis: ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਅਸਰ, ਗਲੋਬਲ ਪੈਟਰੋਲ ਸਪਲਾਈ ’ਤੇ ਦਬਾਅ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਗੋਲਡਮੈਨ ਸੈਕਸ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਰਿਫਾਈਨਰੀਆਂ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਬਜਾਏ ਡੀਜ਼ਲ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਗਲੋਬਲ ਪੈਟਰੋਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ’ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ ਅਧਾਰ ’ਤੇ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਵਿੱਚ 24 ਫ਼ੀਸਦੀ ਕਮੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਿਆ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਰਿਫਾਈਨਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਾਇਮ ਹਨ। ਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਦੇ ਫ਼ਰਕ ਨੇ ਰਿਫਾਈਨਰਾਂ ਲਈ ਡੀਜ਼ਲ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣਾ ਵਧੇਰੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਡੀਜ਼ਲ ਤੇ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ’ਚ ਵੱਡਾ ਫ਼ਰਕ
ਗੋਲਡਮੈਨ ਸੈਕਸ ਮੁਤਾਬਕ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦਾ ਅੰਤਰ 60 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਫ਼ਰਕ 3 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸੀ। ਇਸ ਵੱਡੇ ਅੰਤਰ ਕਾਰਨ ਰਿਫਾਈਨਰੀਆਂ ਲਈ ਡੀਜ਼ਲ ਬਣਾਉਣਾ ਪੈਟਰੋਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧੇਰੇ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਰਿਫਾਈਨਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਅਗਸਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਡੀਜ਼ਲ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਆਮ ਪੱਧਰ ਨਾਲੋਂ 0.6 ਫ਼ੀਸਦੀ ਪੁਆਇੰਟ ਵੱਧ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਇਸੇ ਅਰਸੇ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਉਤਪਾਦਨ ਆਮ ਨਾਲੋਂ 1.3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਪੁਆਇੰਟ ਘੱਟ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
OECD ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੈਟਰੋਲ ਉਤਪਾਦਨ ਘਟਿਆ
ਗੋਲਡਮੈਨ ਸੈਕਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਰੁਝਾਨ OECD ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੌਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਡੀਜ਼ਲ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਲਗਪਗ ਸਥਿਰ ਰਿਹਾ, ਜਦਕਿ ਪੈਟਰੋਲ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ 2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਮੰਗ ਡੀਜ਼ਲ ਨਾਲੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ
ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਮੰਗ ਡੀਜ਼ਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਈ ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ ਦਰਮਿਆਨ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 4 ਫ਼ੀਸਦੀ ਕਮੀ ਆਈ, ਪਰ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਖਪਤ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ ਗਈ।
ਨੈਫਥਾ ਦੀ ਘੱਟ ਸਪਲਾਈ ਨੇ ਵੀ ਵਧਾਇਆ ਦਬਾਅ
ਪੈਟਰੋਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ’ਤੇ ਨੈਫਥਾ (Naphtha) ਦੀ ਘੱਟ ਉਪਲਬਧਤਾ ਦਾ ਵੀ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਗਲੋਬਲ ਨੈਫਥਾ ਬਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 30 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਬਲੈਂਡਿੰਗ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਗੋਲਡਮੈਨ ਸੈਕਸ ਅਨੁਸਾਰ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਜੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਜਾਰੀ ਰਹੀਆਂ ਤਾਂ ਗਲੋਬਲ ਪੈਟਰੋਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ’ਤੇ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਦਬਾਅ ਹੋਰ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
