Nepal Floods: ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ (ISRO) ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਆਏ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਕਾਰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਅਹਿਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦੀ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਰਿਮੋਟ ਸੈਂਸਿੰਗ ਸੈਂਟਰ (NRSC) ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ ਨੇਪਾਲ-ਤਿਬਤ ਸਰਹੱਦ ਨੇੜੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੀ ਨਦੀ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ISRO ਵੱਲੋਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ “ਪਹਿਲਾਂ” ਅਤੇ “ਬਾਅਦ” ਦੀਆਂ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਖੇਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਿੱਸਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਬਰਫ਼ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਤੋਦਾ (ਐਵਲਾਂਚ) ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਨਦੀ ਦਾ ਵਹਾਅ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰੁਕ ਗਿਆ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਮਲਬਾ ਇੱਕਦਮ ਛੁੱਟਿਆ ਤਾਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਭਿਆਨਕ ਹੜ੍ਹ ਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੇਜ਼ ਵਹਾਅ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮਲਬਾ ਵੀ ਹੇਠਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵੱਲ ਵਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਖੇਤਰ ਪਾਣੀ ਹੇਠ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ।
ISRO ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਤਸਵੀਰਾਂ 25 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਰਿਸੋਰਸਸੈਟ-2ਏ (Resourcesat-2A) ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਹੈ, ਜੋ 2016 ਵਿੱਚ PSLV-C36 ਮਿਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੀ ਨਦੀ ਤਿਬਤ ਦੇ ਕਿਰੋਂਗ ਤਸਾਂਪੋ ਅਤੇ ਲੇਂਧੇ ਖੋਲਾ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਨਾਰਾਇਣੀ ਨਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਦੀ ਐਡਵੈਂਚਰ ਰਾਫਟਿੰਗ ਲਈ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਇੰਡੋ-ਗੰਗਾ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
